×

J. A. Watteau, 335 χρόνια από τη γέννησή του.

Εικόνα Banner : »L’Embarquement pour Cythere» J.A. WATTEAU (WIKIPEDIA)

Ο Γάλλος ζωγράφος του 17ου αιώνα, η επιρροή του στο κίνημα Rococo και η αγάπη του για το θέατρο που έγινε μεγάλη έμπνευση για τα έργα του.

Ένας από τους πίνακές του, ο οποίος κοσμεί το Musée du Louvre, έγινε λόγος να βρεθεί στη φυλακή ο ονειροπόλος Κλέων, σ.σ  Δημήτρης Χόρν, στην ρομαντική κομεντί του 1958 “Μια ζωή την έχουμε”, οπού έντυσε με τη μουσική του ο συγκλονιστικός Μάνος Χατζιδάκις.

“Επιβίβαση για τα Κύθηρα” ή αλλιώς «L’Embarquement pour Cythere» ηταν ο πίνακας που τον έκανε να νεφελοβατεί ενώ εργαζόταν στο μικρό γραφειάκι του στην Εμποροπιστωτική Τράπεζα ελπίζοντας στη δική του επιβίβαση για τη γή της επαγγελίας.

Το ιδανικό και ειδυλλιακό σκηνικό που απεικονίζει ο πίνακας, εύκολα σε συνεπαίρνει και σε περιηγεί σε άλλες πραγματικότητες. Στα Κύθηρα, που, σύμφωνα με τον Ησίοδο, σε μία από τις παραλίες του νησιού, γεννήθηκε μέσα από τα αφρισμένα κύματα η Θεά του Έρωτα, κόρη του Δία και της Διώνης, Αφροδίτη, συμβαίνει κάτι ανεπανάληπτο. Ένα σύννεφο αγάπης και έρωτα παρουσιάζεται να γαλβανίζει τους νεαρούς ερωτευμένους σε ένα ουτοπικά όμορφο και γαλήνιο περιβάλλον, με άτακτους ερωτιδείς να πετούν γύρω από τα ζευγάρια και το άγαλμα της Αφροδίτης να τους δίνει έμφαση και κίνητρο.

Γεννήθηκε στη Βόρεια Γαλλία στην πόλη Valenciennes στις 10 Οκτωβρίου 1684 από πατέρα έμπορο υφασμάτων (Jean-Philippe Watteau), μεγάλωσε σε πολυμελή οικογένεια και στη νεαρή ηλικία των 10 ετών άρχισε η ενασχόλησή του με τη ζωγραφική. Διδάχθηκε από τον ζωγράφο Jacques-Albert Gérin και στα πρώτα του καλλιτεχνικά ερεθίσματα τον ενέπνευσαν οι τσαρλατάνοι της πόλης όπου μεγάλωσε. Σε ηλικία 18 ετών, το 1702, εγκαταστάθηκε στο Παρίσι όπου ξεκίνησε την αναζήτηση της ταυτότητάς του, πλήρως ανεξαρτητοποιημένος από την οικογένειά του. Εργαζόταν σε εργαστήρια ζωγράφων στο Pont Notre-Dame, έφτιαχνε αντίγραφα άλλων αυθεντικών πινάκων και τότε ανέπτυξε την χαρακτηριστική τεχνική στα σκίτσα του. Μεταξύ 1705-08 δούλεψε με τον Claude Gillot ο οποίος τον σύστησε στους χαρακτήρες της Commedia dell’ Arte, θέμα που έγινε το δια βίου πάθος του Watteau. Επηρεάστηκε φανερά από τον διακοσμητή εσωτερικού χώρου Claude Audran III και το 1709 πήγε στη Ρώμη κερδίζοντας το «Prix de Rome». To 1712 έγινε ξανά δεκτός σαν πλήρες μέλος της Ακαδημίας.

Ο Jean-Antoine Watteau είχε ως πηγή έμπνευσης τον έρωτα, τη φύση και το θέατρο. Στα έργα του η αίσθηση και η προσέγγιση είναι ίδια. Ανήκε στο ρεύμα Rococo, τεχνοτροπία η οποία διαδέχθηκε το αυστηρής αισθητικής καλλιτεχνικό ύφος Baroque και αναπτύχθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα, κυρίως στη Γαλλία. Ήταν κύριος εκφραστής του ρεύματος με την επιθυμία να απεικονίζει το όραμά του για μια ζωή χωρίς δυσκολίες. Γνωστός για την βουκολική ατμόσφαιρα των έργων του λόγω της χρωματικής του παλέτας και της απαλότητας που προσέδιδε με το σχεδόν αέρινο άγγιγμα των πινέλων του, τα θέματα αυτών και το ημίφως που επικρατούσε το οποίο τα έκανε να ξεχωρίσουν, άφησε πίσω του περίπου 200 πίνακες, πολλά σχέδια και μεγάλο αριθμό χαρακτικών.

«Fête galante» ονομάστηκε το ύφος των έργων του αφού σε πλειοψηφία τους απεικονίζουν ευτυχισμένους ανθρώπους που γλεντούν και χορεύουν στην εξοχή και ερωτευμένα ζευγάρια σε ιδανικές συνθήκες. Ο όρος αυτός χρησιμοποιήθηκε καθαρά για τους πίνακες του νεαρού τότε Watteau όπου παράλληλα η αγάπη του για το θέατρο τον ενέπνευσε βαθιά ενώ ήρθε και αντιμέτωπος με το συντηρητικό ακαδημαΪσμό της εποχής.

Στην Ακαδημία ολοκλήρωσε, μετά από 5 χρόνια, το παγκοσμίως γνωστό του έργο “Επιβίβαση για τα Κύθηρα”. Οι δύο εκδοχές του πίνακα ήταν από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του καλλιτέχνη με το ένα να βρίσκεται στο Musée du Louvre και το άλλο στο Schloss Charlottenburg. Άλλα γνωστά του έργα είναι το Love in the Italian Theater 1714, Love in the French Theater 1714, Mezzetin 1718-1720 (Metropolitan Museum of Art NY), L‘Indifférent 1717 (Musée du Louvre), Gilles 1719 (Musée du Louvre), The Venetian Festival 1718-19 (Scottish National Gallery), και το L‘Enseigne de Gersaint 1720 (Schloss Charlottenburg) τελευταίο καλλιτέχνημα του άτυχου Watteau, ολοκληρωμένο σε 8 ημέρες, δουλεύοντας μόνο πρωινές ώρες «για να ζεσταίνει τα δάχτυλά του» όπως έλεγε ο ίδιος. Η λίστα μεγάλη με αξιέπαινα αριστουργήματα αλλά όπως σε πολλές άλλες περιπτώσεις, η αναγνώριση του καλλιτέχνη ήρθε μετά τον θάνατό του.

Οι μόνες πληροφορίες που υπάρχουν για τον Γάλλο ζωγράφο είναι για τη δουλειά του και όχι για την προσωπική του ζωή. Γεννήθηκε ευαίσθητος παθητικά και σωματικά και λέγεται πως είχε αναφέρει κάποτε στους κοντινούς του φίλους την ανησυχία του για το μέλλον και την οικονομική του κατάσταση, σα να είχε προβλέψει τον πρόωρο θάνατό του. Η φυματίωση του στέρησε τη ζωή στα 37 του χρόνια στις 18 Ιουλίου 1721.

Αυτό σημαίνει πως ο ρομαντικός Watteau, πέρασε στην αιωνιότητα μη γνωρίζοντας πως, στην πραγματικότητα, κατάφερε να μείνει αθάνατος μέσα από τα εκατοντάδες δημιουργήματά του, που ολοκλήρωσε σε μόλις 15 χρόνια, τα οποία διδάσκουν, εμπνέουν και ταξιδεύουν δισεκατομμύρια ανθρώπους ανά τους αιώνες..